เท้าบวม

  ใส่เฝือกแล้วเท้าบวม... สัญญาณเตือนภัยหรือเรื่องปกติที่ต้องเจอ? “คุณหมอครับ ทำไมใส่เฝือกมา 3 วันแล้ว เท้ายิ่งบวมกว่าเดิม แถมปวดตุบๆ จนกนอนไม่ได้เลยครับ?” นี่คือคำถามยอดฮิตที่ผมมักจะได้รับจากคนไข้แทบทุกวันหลังจากที่ส่งเขากลับบ้านพร้อมเฝือกสีขาวโพลนที่ขา เชื่อไหมครับว่า อาการเท้าบวมหลังจากกระดูกหักหรือข้อเท้าหักนั้น เป็นเรื่องที่สร้างความกังวลใจให้คนไข้และญาติมากที่สุดเรื่องหนึ่งเลยทีเดียว ลองจินตนาการดูนะครับ เหมือนเคสของ "น้าสมชาย" (นามสมมติ) ที่ลื่นล้มในห้องน้ำจนข้อเท้าหัก หลังจากเข้าเฝือกเสร็จวันแรกน้าสมชายก็กลับไปนั่งเล่นไพ่ เอ๊ย! นั่งดูทีวีตามปกติ แต่ผ่านไปแค่คืนเดียว แกโทรมาหาผมด้วยเสียงสั่นเครือว่า "หมอครับ นิ้วเท้าผมบวมจนจะระเบิดแล้ว แถมเป็นสีม่วงๆ ด้วย ผมจะโดนตัดขาไหมครับ?" ใจเย็นๆ ครับน้าสมชาย... วันนี้ผมจะมาไขข้อข้องใจให้ฟังว่า ทำไมใส่เฝือกแล้วถึงบวม และแบบไหนที่เรียกว่า "ปกติ" แบบไหนที่เรียกว่า "อันตราย" ทำไมกระดูกหักแล้วต้องบวม? (เจาะลึกความจริงฉบับเข้าใจง่าย) เวลาที่กระดูกคนเราหัก มันไม่ได้หักแค่แท่งกระดูกครับ แต่มันหมายถึง เส้นเลือ...

  ทำไมผ่านไป 2 ปี ข้อเท้าที่เคยร้าว... ถึงยังปวด บวม แดง และร้อนไม่หาย?" "คุณหมอคะ แม่ตกบันไดกระดูกข้อเท้าร้าวมา 2 ปีแล้ว ตอนนั้นไม่ได้ผ่าตัด เลือกใส่เฝือกแทน แต่ปัญหาคือตั้งแต่วันนั้นจนวันนี้ แข้งแม่ยังบวมแดง แข็ง และร้อนลูบไปแล้วรู้สึกอุ่นกว่าข้างปกติตลอดเลย คิดว่าจะหายเองแต่มันไม่หายค่ะ แม่ทรมานมาก" ฟังเรื่องของคุณแม่แล้ว ผมสัมผัสได้ถึงความกังวลและความเจ็บปวดที่คุณแม่ต้องทนมาตลอด 2 ปีเลยครับ กรณีที่กระดูกร้าวแล้วรักษาด้วยการใส่เฝือก แต่กลับมีอาการ  "ปวด บวม แดง ร้อน"  เรื้อรังยาวนานขนาดนี้ ในทางหมอกระดูกเราถือว่า "ไม่ปกติ" และต้องรีบหาสาเหตุครับ เพราะปกติแล้วกระดูกที่ร้าวควรจะติดสนิทและอาการอักเสบควรหายไปภายใน 3-6 เดือนเท่านั้น อธิบายความจริง: เกิดอะไรขึ้นกับขาของคุณแม่? การที่คุณแม่มีอาการบวมแดงและ "ร้อน" ที่แข้งตลอดเวลา 2 ปี ทั้งที่กระดูกควรจะหายแล้ว มันไม่ใช่แค่เรื่องของกระดูกอย่างเดียวครับ แต่มันคือสัญญาณของ  "การอักเสบเรื้อรัง"  หรือ  "ระบบไหลเวียนเลือดและประสาทที่ผิดปกติ" ลองจินตนาการว่า ขาของคุณแม่เหมือนท่อน้ำคร...