Posts

ใส่เฝือกแล้วเท้าบวม... สัญญาณเตือนภัยหรือเรื่องปกติที่ต้องเจอ?

Image
  ใส่เฝือกแล้วเท้าบวม... สัญญาณเตือนภัยหรือเรื่องปกติที่ต้องเจอ? “คุณหมอครับ ทำไมใส่เฝือกมา 3 วันแล้ว เท้ายิ่งบวมกว่าเดิม แถมปวดตุบๆ จนกนอนไม่ได้เลยครับ?” นี่คือคำถามยอดฮิตที่ผมมักจะได้รับจากคนไข้แทบทุกวันหลังจากที่ส่งเขากลับบ้านพร้อมเฝือกสีขาวโพลนที่ขา เชื่อไหมครับว่า อาการเท้าบวมหลังจากกระดูกหักหรือข้อเท้าหักนั้น เป็นเรื่องที่สร้างความกังวลใจให้คนไข้และญาติมากที่สุดเรื่องหนึ่งเลยทีเดียว ลองจินตนาการดูนะครับ เหมือนเคสของ "น้าสมชาย" (นามสมมติ) ที่ลื่นล้มในห้องน้ำจนข้อเท้าหัก หลังจากเข้าเฝือกเสร็จวันแรกน้าสมชายก็กลับไปนั่งเล่นไพ่ เอ๊ย! นั่งดูทีวีตามปกติ แต่ผ่านไปแค่คืนเดียว แกโทรมาหาผมด้วยเสียงสั่นเครือว่า "หมอครับ นิ้วเท้าผมบวมจนจะระเบิดแล้ว แถมเป็นสีม่วงๆ ด้วย ผมจะโดนตัดขาไหมครับ?" ใจเย็นๆ ครับน้าสมชาย... วันนี้ผมจะมาไขข้อข้องใจให้ฟังว่า ทำไมใส่เฝือกแล้วถึงบวม และแบบไหนที่เรียกว่า "ปกติ" แบบไหนที่เรียกว่า "อันตราย" ทำไมกระดูกหักแล้วต้องบวม? (เจาะลึกความจริงฉบับเข้าใจง่าย) เวลาที่กระดูกคนเราหัก มันไม่ได้หักแค่แท่งกระดูกครับ แต่มันหมายถึง เส้นเลือ...

ทำไมผ่านไป 2 ปี ข้อเท้าที่เคยร้าว... ถึงยังปวด บวม แดง และร้อนไม่หาย?"

Image
  ทำไมผ่านไป 2 ปี ข้อเท้าที่เคยร้าว... ถึงยังปวด บวม แดง และร้อนไม่หาย?" "คุณหมอคะ แม่ตกบันไดกระดูกข้อเท้าร้าวมา 2 ปีแล้ว ตอนนั้นไม่ได้ผ่าตัด เลือกใส่เฝือกแทน แต่ปัญหาคือตั้งแต่วันนั้นจนวันนี้ แข้งแม่ยังบวมแดง แข็ง และร้อนลูบไปแล้วรู้สึกอุ่นกว่าข้างปกติตลอดเลย คิดว่าจะหายเองแต่มันไม่หายค่ะ แม่ทรมานมาก" ฟังเรื่องของคุณแม่แล้ว ผมสัมผัสได้ถึงความกังวลและความเจ็บปวดที่คุณแม่ต้องทนมาตลอด 2 ปีเลยครับ กรณีที่กระดูกร้าวแล้วรักษาด้วยการใส่เฝือก แต่กลับมีอาการ  "ปวด บวม แดง ร้อน"  เรื้อรังยาวนานขนาดนี้ ในทางหมอกระดูกเราถือว่า "ไม่ปกติ" และต้องรีบหาสาเหตุครับ เพราะปกติแล้วกระดูกที่ร้าวควรจะติดสนิทและอาการอักเสบควรหายไปภายใน 3-6 เดือนเท่านั้น อธิบายความจริง: เกิดอะไรขึ้นกับขาของคุณแม่? การที่คุณแม่มีอาการบวมแดงและ "ร้อน" ที่แข้งตลอดเวลา 2 ปี ทั้งที่กระดูกควรจะหายแล้ว มันไม่ใช่แค่เรื่องของกระดูกอย่างเดียวครับ แต่มันคือสัญญาณของ  "การอักเสบเรื้อรัง"  หรือ  "ระบบไหลเวียนเลือดและประสาทที่ผิดปกติ" ลองจินตนาการว่า ขาของคุณแม่เหมือนท่อน้ำคร...

ไม่ต้องบินไปเมืองนอก ก็เสี่ยงเป็น "โรคชั้นประหยัด" ได้! ภัยเงียบของการนั่งรถนาน ที่นักเดินทางต้องระวัง

Image
  ไม่ต้องบินไปเมืองนอก ก็เสี่ยงเป็น "โรคชั้นประหยัด" ได้! ภัยเงียบของการนั่งรถนาน ที่นักเดินทางต้องระวัง "หมอคะ แฟนหนูขับรถกลับบ้านที่อีสาน รถติดมาก นั่งกันมา 10 ชั่วโมง พอลงรถมาขาบวมข้างเดียว ปวดน่องมากจนเดินกะเผลก นึกว่าเป็นตะคริว แต่นวดแล้วยิ่งปวด แบบนี้อันตรายไหมคะ" นี่คือข้อความที่ส่งเข้ามาในเพจหมอช่วงเทศกาลครับ เชื่อไหมครับว่า หลายคนเข้าใจผิด คิดว่า "Economy Class Syndrome" หรือ "ภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ" จะเกิดเฉพาะตอนนั่งเครื่องบินแคบๆ ไปยุโรปหรืออเมริกาเท่านั้น แต่ความจริงแล้ว... การนั่งรถตู้ รถทัวร์ หรือแม้แต่รถส่วนตัวไปต่างจังหวัด ที่ต้องนั่งงอเข่าอยู่ในท่าเดิมนานๆ เกิน 4-6 ชั่วโมง ก็มีความเสี่ยงไม่แพ้กันเลยครับ วันนี้หมอจะพามาทำความรู้จักกับภัยเงียบที่มากับ "การเดินทาง" เรื่องนี้สำคัญมาก เพราะถ้ารู้ช้า อาจหมายถึงชีวิต แต่ถ้ารู้ทัน ป้องกันได้ง่ายนิดเดียวครับ Economy Class Syndrome คืออะไร? ชื่อทางการแพทย์คือ Deep Vein Thrombosis (DVT) หรือ ภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำลึกครับ ลองจินตนาการถึงแม่น้ำครับ ถ้ากระแสน้...

นั่งรถนานแล้ว "เท้าบวม" เรื่องธรรมดาของผู้สูงวัย หรือภัยเงียบที่ต้องระวัง?

Image
  นั่งรถนานแล้ว "เท้าบวม" เรื่องธรรมดาของผู้สูงวัย หรือภัยเงียบที่ต้องระวัง? "หมอเก่งครับ พ่อผมอายุ 70 แล้ว ช่วงปีใหม่พานั่งรถไปเที่ยวต่างจังหวัด พอนั่งไปสัก 3-4 ชั่วโมง พอจะลงจากรถ แกบ่นว่ารองเท้าคับ ใส่ไม่เข้า พอถอดดูปรากฏว่าหลังเท้าบวมเป่งเลยครับ แต่พอนอนพักตอนเช้าก็ยุบ นี่แกเป็นโรคไตหรือหัวใจหรือเปล่าครับ?" คำถามจากคุณนัท (นามสมมติ) ลูกชายที่แสนกตัญญู ที่สังเกตเห็นความผิดปกติของคุณพ่อแล้วเกิดความกังวลใจ เชื่อไหมครับว่า อาการ "นั่งห้อยขานานๆ แล้วเท้าบวม" เป็นปัญหาที่ลูกหลานพาผู้สูงอายุมาปรึกษาหมอบ่อยติดอันดับต้นๆ เลยทีเดียว โดยเฉพาะช่วงเทศกาลที่มีการเดินทางไกล วันนี้หมออยากพามาทำความเข้าใจว่า อาการเท้าบวมในผู้สูงอายุ แบบไหนคือเรื่องธรรมชาติ แบบไหนคือสัญญาณอันตราย (DVT) และยาชนิดไหนบ้างที่เป็น "จำเลย" ทำให้พ่อของเราขาบวมโดยไม่รู้ตัวครับ กลไก "ปั๊มน้ำ" ที่เสื่อมสภาพ ก่อนอื่นต้องเข้าใจระบบไหลเวียนเลือดง่ายๆ ก่อนครับ เลือดดีจะถูกปั๊มออกจากหัวใจลงไปเลี้ยงขาได้ง่ายมากเพราะมีแรงโน้มถ่วงช่วย แต่... ขากลับนี่สิครับงานหนัก เลือดเสียต้องไหล ...

เท้าบวมในผู้สูงอายุ... โรคไตถามหา หรือแค่ "เสื่อม" ตามวัย? (แยกให้ออกก่อนตื่นตระหนก)

Image
  เท้าบวมในผู้สูงอายุ... โรคไตถามหา หรือแค่ "เสื่อม" ตามวัย? (แยกให้ออกก่อนตื่นตระหนก) "หมอครับ ช่วยดูเท้าแม่ผมหน่อย ช่วงนี้เท้าแกบวมเป่งจนใส่รองเท้าคู่เดิมไม่ได้ กดลงไปแล้วบุ๋มเป็นรอยนิ้วมือเลยครับ เพื่อนบ้านทักว่าเป็นโรคไตระยะสุดท้ายหรือเปล่า แม่เครียดจนกินไม่ได้นอนไม่หลับแล้วครับ" นี่คือเหตุการณ์จริงที่ลูกชายพาคุณยายวัย 75 ปี เข้ามาในห้องตรวจด้วยความตื่นตระหนกครับ พอหมอได้ยินคำว่า "เท้าบวม" คนส่วนใหญ่มักจะพุ่งเป้าไปที่ "ไตวาย" ทันที แต่ช้าก่อนครับ! ในความเป็นจริง สาเหตุของเท้าบวมในผู้สูงอายุมีเป็นร้อยแปด และข่าวดีคือ "ส่วนใหญ่ไม่ใช่โรคร้ายแรง" แต่เกิดจากความเสื่อมตามธรรมชาติและพฤติกรรมที่เราแก้ไขได้ วันนี้หมอจะพามาไขปริศนา "เท้าบวม" แบบฉบับเข้าใจง่าย เช็คเองได้ที่บ้าน เพื่อความสบายใจและการดูแลที่ถูกต้องครับ ทำไมคนแก่ถึงเท้าบวมง่าย? (เข้าใจกลไกน้ำท่วม) ให้จินตนาการว่าร่างกายเราเหมือน "ฟองน้ำ" ที่มีน้ำแทรกซึมอยู่ และหลอดเลือดเราเหมือน "ท่อส่งน้ำ" ครับ ในคนหนุ่มสาว ท่อส่งน้ำยังยืดหยุ่นดี ปั๊มน้ำ (หัวใจ) แร...